Sint Pancratius - Hoogeloon

Ten zuiden van Vessem ligt het dorp Hoogeloon (gemeente Bladel). Dit dorp heeft het karakter van een lang uitgerekt dorp; het is bijna 4 km lang. Men noemt dat ook wel een straatdorp en het loopt tot aan Hapert. Aan de Vessemseweg staat de voormalige melk- of zuivelfabriek Sint-Pancratius. Het is een beschermd industrieel monument uit 1916.

 

De fabriek is in eclectische stijl gebouwd en voorzien van een torentje, boogfriezen, kantelen en andere historiserende details. In de negentiende eeuw hadden boeren enkele koeien, verzamelden ze zelf melk en verwerkten ze op kleine schaal boter op hun eigen boerderij. Vanwege de intensieve arbeid en snel bedervende producten bedachten de boeren dat het veel effectiever was om gezamenlijk de melk te verwerken. In 1892 ontstond in Zuid-Nederland dan ook de eerste zuivelcoöperatie. Er volgden er snel meer.

 

De eerste melkfabrieken werden opgericht door ondernemende pioniers, niet veel later gevolgd door de zuivelcoöperaties. De melk voor Sint-Pancratius werd vanuit de omgeving aangevoerd. In 1962 werd de fabriek gesloten. Deze melkfabriek is ontworpen door architect L. Kooken. Hij noemde het een klein ’château d’industrie’. Het opvallende gebouw staat op een kruising van wegen midden in de kern van het dorp.